جمال الدين محمد الخوانساري

51

شرح آقا جمال خوانسارى بر غرر الحكم ودرر الكلم ( فارسي )

اشاره باين باشد كه هر كه چنين سلوك كند كه هر روز أو بهتر از روز پيش باشد أو بند كرده است مذمّت را از نفس خود وديگر مذمّت ونكوهش أو معقول نيست ، يا مراد اين باشد كه بند كرده باشد مذمّت ديگران را از نفس خود ومذمّت ونكوهش كسى نكند وبنا بر اين بايد كه تخصيص داد باين كه مذمّت أو شرعا از براي امر بمعروف ونهى از منكر در كار نباشد . 1798 العاقل من أحسن صنائعه ووضع سعيه في مواضعه . عاقل كسى است كه نيكو كند احسانهاى خود را وبگذارد سعى خود را در جايگاههاى آن ، مراد « به نيكو كردن احسانها » اين است كه شرايط حسن آنرا شرعا بجا آورد مثل اين كه خالص باشد از براي خدا عزّ وجل واز منّت واظهار واز چيزهاى خوب داده شود ، ومراد بگذاردن سعى در جايگاههاى آن اين است كه بجمعى احسان كند كه اهليّت آن داشته باشند وبمصارف غير مشروعه صرف ننمايد خواه فقير باشد وخواه غنى ، زيرا كه احسان بهر دو طايفه شرعا مستحسن ونيكو است نه بجمعى كه آدمي داند كه در مصارف غير مشروعه صرف مىنمايند وممكن است كه مراد بآن خصوص سعى در دادن احسان نباشد بلكه اين كه سعى در هر كار كه كند بجا وبموقع باشد وسعى بيجا وبىموقع در هيچ باب نكند . 1799 الشّقىّ من اغترّ بحاله وانخدع لغرور آماله . بدبخت كسى است كه مغرور شود بحال خود وفريب خورد از فريب دادن اميدهاى أو ، يا معنى اين است كه از براي انداختن اميدهاى أو أو را در طمع در باطل يعنى بدبخت كسى است كه مغرور شود بحال خود از توانگرى يا علم يا صلاح ومانند آنها وفريب خورد بسبب فريب دادن اميدها أو را واز براي تحصيل آنها مرتكب حرامى شود ، يا فريب خورد بسبب اين كه اميدهاى أو أو را بيندازند ودر طمع در باطل وحرام .